* * * مرحوم صدوق از امام كاظم روايت مىكند كه فرمود : براى دنيايت چنان كار كن كه گويا تا ابد زنده خواهى بود و براى آخرتت چنان كار كن كه گويا فردا خواهى مرد . « 1 » در اين روايت دو احتمال مىرود : يكى آنكه در امور دنيا محكم كارى و دقّت كند چنان كه گويى تا ابد مىخواهد زنده باشد و در امور آخرت مثل توبه و پرداخت بدهى و انجام واجبات عجله و شتاب نمايد چنان كه گويى دلواپس است كه فردا مىميرد . دوّم : آنكه در امور دنيا سستى و مسامحه ورزد و به آن اهميت ندهد چنان كه گويا تا ابد زنده است و شتابى براى انجام كارهاى دنيوى ندارد زيرا وقت بسيار است و فرصت از دست نمىرود ، ولى در امور آخرت عجله كند و در انجام آنها بكوشد زيرا اجل ناگهان مىرسد . شايد احتمال دوّم به جهت مقابله ميان دنيا و آخرت در شتاب و سستى ، ترجيح داشته باشد ، به خلاف احتمال اوّل كه در مورد دنيا استوارى و محكم‌كارى منظور است و در مورد آخرت شتاب و به تأخير نينداختن . و بنا بر احتمال اوّل روايت جزو رواياتى خواهد بود كه به تحصيل دنيا ترغيب مىكند . 88 - « احمد بن محمّد بن ابى نصر » مىگويد به امام رضا عليه السلام عرض كردم : من در كوفه پرورش يافته‌ام و وضع

--> ( 1 ) - وسائل 12 / 49 به نقل از « فقيه » .